آسم در سالمندان (Asthma in the elderly) یکی از بیماریهای شایع تنفسی در دوران سالمندی است. با افزایش سن، سیستم ایمنی و توان دفاعی بدن کاهش مییابد و همین موضوع احتمال بروز یا تشدید آسم را بیشتر میکند. آسم در این گروه سنی ممکن است با شدتهای متفاوتی بروز کند و اگر به موقع تشخیص داده نشود، میتواند کیفیت زندگی سالمند را به طور جدی تحتتأثیر قرار دهد. در ادامه به نشانهها و روشهای شناسایی آسم در سالمندان میپردازیم.
دستگاه تنفسی انسان شامل مجموعهای از مجاری هوایی است که وظیفه انتقال هوا به ریهها را بر عهده دارند. در آسم، این مجاری دچار التهاب و تنگی میشوند و معمولاً ترشح مخاط نیز افزایش مییابد. این شرایط سبب بروز علائمی مانند خسخس سینه، تنگی نفس، سرفههای مکرر و احساس فشار در قفسه سینه میشود. در موارد حاد، ممکن است سالمند برای کنترل علائم و پیشگیری از خطرات جدیتر، نیاز به بهرهگیری از خدمات پرستار سالمند داشته باشد تا داروها به موقع مصرف شده و روند مراقبت تنفسی به درستی انجام گیرد.
علت بروز اسم در سالمندان
تا امروز، علتی مشخص و قطعی برای بروز آسم در سالمندان شناسایی نشده است. با این حال، ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در افزایش خطر ابتلا نقش مهمی دارند. برخی سالمندان ممکن است از سالهای جوانی زمینه ابتلا به آسم را داشته باشند و در دوران سالمندی علائم آن آشکار شود، در حالی که برخی دیگر ممکن است در این دوره برای نخستینبار دچار علائم شوند. نکته مهم این است که عوامل محیطی در سالمندان نقش مهمتری در شروع یا تشدید آسم دارند. قرار گرفتن در معرض آلایندهها، دود سیگار، گرد و غبار، مواد شیمیایی، عطرهای تند و حتی عفونتهای تنفسی میتواند علائم بیماری را بدتر کند.
در شرایطی که کنترل محیط و مراقبت منظم برای سالمند ضروری باشد، استفاده از خدمات اعزام پرستار در منزل میتواند بسیار مؤثر باشد. پرستار با مدیریت داروها، نظارت بر علائم تنفسی، و جلوگیری از قرار گرفتن فرد در معرض محرکهای محیطی، نقش مهمی در کاهش حملات آسم و حفظ کیفیت زندگی سالمند دارد. برخی از این محرکهای محیطی و عوامل عبارتند از:
- آب و هوای سرد
- قرار گرفتن در معرض محرک های مانند گرد و خاک
- استعمال دخانیات
- عادت های ماهیانه بانوان
- حساسیت به داروهای مانند آسپرین
- آلودگی هوا
- ویروس
- ذرات ریز
- داشتن استرس و هیجانات فراوان
- بیماری رفلاکس معده در سالمندان
علائم آسم در سالمندان
یکی از نکات حائز اهمیت برای شناسایی در سالمندان توجه به علائم بیماری است زیرا آسم در افراد متفاوت نشانههای گوناگونی دارد به طور مثال برخی از افراد حملات آسم را به طور فراوان تجربه کرده و بعضی دیگر علائم را مشاهده کنند به طور کلی در ادامه مطالب علائم آسم در سالمندان ذکر شده است:
- خس قفسه سینه
- نفس های صدادار
- سرفه های فراوان
- داشتن تنگی نفس
- احساس درد در ناحیه
- قفسه سینه یا تنگی قفسه سینه
اگر سالمندی را مشاهده کردید که علائم ذکر شده را به همراه دارد به احتمال زیاد به آسم مبتلا شده است لازم به ذکر است که شناسایی اسم سالمندان یک کار دشوار است زیرا بعضی از علائم آسم نشانه های سالمندی و کوله درد سن اشتباه گرفته می شود که موجب افزایش مشکلات وخیم بیماری آسم میشود
درمان آسم در سالمندان
پس از شناسایی و تشخیص بیماری آسم در سالمندان باید درمان های صحیح انجام شود،تاکنون برای از مراحل و درمان کامل شناسایی نشده است که درمان آن شامل فرایندهای کنترل بیماری میشود لازم به ذکر است که جهت درمان بیماری ابتدا باید عالم عامل و محرک شناسایی شود و سپس با توجه به آن داروی مناسب توسط پزشک تجویز شود.
پزشکان به طور معمول با توجه به نوع متحرک سن و آلرژی داروهای متفاوت برای تقویت ریه تجهیز می کنند چه اشکالی مانند خوراکی تزریقی و استنشاقی دارند بعضی از داروهای تجویز شده پزشک به سرعت اثربخش بوده اما برخی دیگر به مدت طولانی تاثیر گذار هستند
درمان خانگی آسم در سالمندان
برخی از پزشکان درمانهای خانگی را برای بهبود آستن سالمندان توصیه می کند که در ادامه مطالب چند مورد از آنها اشاره شده است
- جهت افزایش رطوبت ریه و تصفیه آنان، بخور تاثیر زیادی دارد.
- برای حذف گرد های ریزی موجود در هوا استفاده از بادکش بسیار مناسب است زیرا محرکهای هوا را کاهش خواهد داد.
- عدم مصرف غذاهای آلرژی زا در افراد
- قرار دادن مواد غذایی سرشار از ویتامین و آنتی اکسیدان در رژیم غذایی سالم بماند
- مصرف آب و مایعات فراوان
- مصرف خشکبار گروه متفاوت با توجه به اینکه خشکبار سرشار از ویتامین ای هستند موجب تقویت ایمنی بدن سالمندان می شود
- مصرف روزانه چای زیرا کافئینه موجود در چای ماهیچه های دیواره قفسه سینه را گشاد کرده و مجاری هوایی باز می شوند
- مصرف غذاهای سرشار از امگا ۳
- پرهیز از مصرف غذاهای چرب و پر حجم
- کاهش آلرژی و ذرات گرد و غبار تمیز کاری مداوم منزل سالمندان توصیه میشود
همانطور که گفته شد آسم در سالمندان یکی از بیماری های شایع در افراد مسن و سالخورده بوده که علت ها و علائم متفاوتی در هر فرد دارد و برای بهبود و درمان این بیماری روش های متفاوتی وجود داشته که با توجه به وضعیت و شرایط بیماری و جسمانی فرد، بهترین روش توسط پزشک معالج تجویز می شود. در صورتی که خانوادهها به علت مشاغل کاری توانایی رعایت نکات بالا برای سالمندان مبتلا به آسم را ندارند می توانند از خدمات پرستار در منزل شرکت پرستاری سفیر آرامش با اطمینان خاطر بهرهمند شوند.
