مراقبت از بیماران مبتلا به ام اس در منزل برای کسانی که یکی از عزیزانشان با این بیماری دست و پنجه نرم میکند، اهمیت بسیار بالایی دارد. همانطور که میدانید، ام اس یک بیماری خودایمنی سیستم عصبی است که در آن غلاف میلین، لایه پوشاننده سلولهای عصبی، دچار آسیب میشود و در نتیجه پیامرسانی در سیستم عصبی، به ویژه در مغز و نخاع، مختل میگردد. با توجه به اعصابی که تحت تأثیر این بیماری قرار میگیرند، علائم ام اس در افراد مختلف متفاوت است.
افراد مبتلا ممکن است با مشکلاتی مانند عدم تعادل در راه رفتن، بیحسی اندامها، اسپاسم عضلانی، دشواری در حرکت دستها و بازوها، اختلالات بینایی و گاهاً از دست دادن بینایی و همچنین اختلالات شناختی و کاهش حافظه مواجه شوند.
در این مقاله قصد داریم شما را با اصول مراقبت از بیماران اماس در منزل آشنا کنیم. برای کسب اطلاعات بیشتر و استخدام پرستار بیمار، میتوانید با مشاورین مرکز خدمات پرستاری سفیر آرامش در ارتباط باشید.
مراحل پیشرفت بیماری ام اس
به طور کلی ام اس یک بیماری پیشرونده عصبی است و تا کنون درمانی برای آن کشف نشده است. اما در برخی از افراد روند بیماری با سرعت بیشتر و در برخی با سرعت کمتری اتفاق میافتد. حتی ممکن است بعد از بروز علائم تا مدتی علائم ثابت بمانند.
درمان بیماری ام اس
در حال حاضر، منظور از درمان بیماری ام اس کنترل نشانهها و جلوگیری از پیشرفت بیماری است. بیماران میتوانند با در نظر گرفتن یک سبک زندگی سالم، کیفیت زندگی خود را بهطور قابلتوجهی افزایش دهند. مراقبت از بیماران اماس نیازمند همکاری یک تیم چندتخصصی است؛ تیمی که شامل متخصص مغز و اعصاب، پرستار، متخصصین توانبخشی (مانند فیزیوتراپ و کاردرمانگر) و کارشناسان بهداشت روان میشود. توجه به خلق و خوی بیماران ام اس نیز یکی از ارکان مهم در مراقبت جامع است، چرا که تغییرات روانی و نوسانات خلقی میتوانند بر روند درمان بیماران ام اس و ارتباطات اجتماعی آنها تأثیر بگذارند.
به نقل از وبسایت healthline:
مراقبت از فرد مبتلا به اماس چالشهایی متنوع و تغییرپذیر دارد، زیرا علائم این بیماری غیرقابل پیشبینی است. آگاهی از بیماری و حفظ ارتباط باز با فرد مبتلا میتواند به بهبود کیفیت مراقبت کمک کند. فراهم کردن حمایتهای فیزیکی و عاطفی در کنار حفظ استقلال فردی بیمار ضروری است. همچنین، تطبیق خانه برای افزایش دسترسی و ایمنی فرد میتواند به زندگی روزمره آنها کمک کند. مراقبتکنندگان باید از احساس فرسودگی دوری کنند و با توجه به نیازهای خود مانند استراحت، تغذیه مناسب و فعالیتهای تفریحی، سلامت خود را نیز حفظ کنند.
اصول مراقبت از بیمار ام اس در منزل
- فضای خانه را برای آنها امن کنیم
- تجهیزات مناسب انتخاب کنید
- آمادگ جسمانی بیمار
- توجه به مصرف داروها
- مانع از انزوای اجتماعی در بیمار شوید
- رژیم غذایی مناسب برای بیمار تهیه کنید
- از خود مراقبت کنید
که در ادامه به هر کدام از گزینه ها توضیح کاملتری میدهیم.
1- فضای خانه را برای آنها امن کنیم
با توجه به نشانه های اصلی ام اس که اختلال در تحرک و جابجایی و کاهش توانمندی این بیماران در مرور زمان است، محیط خانه نیز باید متناسب با توانمندی و محدودیت های بیمار مناسب سازی شود. به گونه ای که بیمار بتواند با کمترین تلاش و آسیب دیدگی به امور شخصی خود رسیدگی کند و احساس وابستگی کمتری نیز داشته باشد. تهیه تجهزات مناسب و در دسترس قرار دادن لوازم منزل برای بیمار میتواند در این زمینه به او کمک کند.
2- تجهیزات مناسب انتخاب کنید
برای بیمار مبتلا به ام اس استفاده از تخت های بیمارستانی که قابلیت تنظیم شدن دارند بهترین گزینه به شمار میرود. همچنین استفاده از توالت های سیار و تجهیزات مناسب برای جلوگیری از زخم بستر باید مد نظر قرار گیرد.
3- آمادگ جسمانی بیمار
اسپاسم عضلانی و سایر مشکلات مربوط به سیستم حرکتی تا حدودی با انجام فعالیت های بدنی مناسب قابل کنترل هستند. از این رو باید بیمار در برنامه های فعالیتی مناسب با توجه به توصیه متخصص خود به صورت روزانه درگیر باشد.
4- توجه به مصرف داروها
مصرف منظم داروها باید به صورت مداوم بررسی شود. مراقب بیمار باید نام دارو و چگونگی عملکرد دارو آشنایی کامل داشته باشد و همچنین از عوارض جانبی آن آگاه باشد.
5- مانع از انزوای اجتماعی در بیمار شوید
به دلیل افزایش محدودیتهای حرکتی به مرور زمان و همچنین کاهش توانایی بیمار در برقراری ارتباط و مشارکت اجتماعی، احتمال افزایش افسردگی، عصبانیت در بیماران ام اس و انزوای اجتماعی شدت مییابد. این وضعیت نهتنها سلامت روانی بیمار را تهدید میکند، بلکه روند درمان را نیز با اختلال مواجه میسازد. از این رو، از عزیزان خود درخواست کنید تا حد امکان با دوستان خود ارتباطشان را حفظ کنند، به ملاقات آنها بروند یا آنها را به منزل خود دعوت کنند. حفظ تعامل اجتماعی میتواند به طور چشمگیری از بروز چنین مشکلاتی جلوگیری کند.
6- رژیم غذایی مناسب برای بیمار تهیه کنید
بیماران مبتلا به ام اس باید روزانه تمام گرو های غذایی را مصرف کنند. برای غذای بیمار مبتلا به ام اس باید ترجیحا از مصرف مواد قندی و چرب پرهیز شود. مهمترین نکته در تغذیه مبتلایان به ام اس تامین ویتامین دی مورد نیاز بدن است. منبع اصلی تامین ویتامین دی افتاب است. اما برخی از مواد غذایی غنی شده با ویتامین دی و روغن جگر گاو و روغن کبد ماهی حاوی ویتامین دی هستند که باید مورد استفاده بیمان قرار بگیرند. غذاهای کنسرو شده و دارای افزدنی های را محدود کنید.
7- از خود مراقبت کنید
به راحتی طی درگیر شدن در مراقبت از دیگران ما نیازهای خود را فراموش میکنیم. اما باید با دقت به سلامتی خود توجه کنیم و اختلال در الگوی خواب و غذا و تغییرات خلقی خود را جدی بگیریم.
معرفی مرکز نگهداری بیماران ام اس در تهران
اگر به دنبال مرکزی برای نگهداری یا خدمات حمایتی بیماران اماس در تهران یا اطراف آن هستید، مجموعه خیریه کهریزک یکی از معدود گزینههای معتبر در کشور است. در آسایشگاه کهریزک تهران (شماره یک)، بیماران مبتلا به اماس در کنار سالمندان و معلولان، بهصورت شبانهروزی و رایگان تحت مراقبت قرار میگیرند.
همچنین در آسایشگاه کهریزک استان البرز (شهر کرج) که به عنوان «کهریزک شماره دو» شناخته میشود، بیش از ۸۷۰ بیمار دارای علائم اماس یا مبتلا قطعی، خدمات درمانی و اجتماعی روزانه دریافت میکنند و سپس به منزل بازمیگردند. حدود ۸۰ درصد این خدمات با حداقل هزینه و با حمایتهای مردمی و یارانه بهزیستی ارائه میشود.
این دو مرکز در کنار برخی کلینیکها و مراکز درمانی تخصصی اماس در تهران، عملاً شبکهای از حمایتهای محدود اما حیاتی را برای بیماران و خانوادههای آنها فراهم کردهاند.
سخن پایانی
مراقبت از بیمار مبتلا به اماس نیازمند توجه به جنبههای جسمی، روانی و اجتماعی بیماری است. به دلیل نوسان در علائم و دورههای عود و بهبودی، مهم است که بیمار از پشتیبانی کافی برخوردار باشد تا بتواند با چالشهای روزانه مقابله کند. تمرینات فیزیکی منظم، تغذیه مناسب و مدیریت استرس از عناصر کلیدی در بهبود کیفیت زندگی بیمار هستند. همچنین استفاده منظم از داروهای تجویز شده و مشاوره با متخصصین میتواند به کاهش پیشرفت بیماری کمک کند. علاوه بر حمایتهای جسمی، بیمار اماس نیازمند پشتیبانی روانی و اجتماعی نیز است.
این بیماری میتواند بر روان فرد تأثیرات عمیقی داشته باشد و احساساتی چون اضطراب و افسردگی را به همراه آورد. داشتن ارتباط مؤثر با خانواده و دوستان، شرکت در گروههای حمایتی، و مشاوره با روانشناس در کنار دریافت کمکهای حرفهای، نقش بسزایی در بهبود روحیه و افزایش تابآوری بیمار دارد. در همین راستا، مراکزی مانند خیریه کمک به بیماران ام اس میتوانند در تأمین هزینههای درمان، توانبخشی یا حتی حمایت روانی و اجتماعی مؤثر باشند و نقش مهمی در کاهش فشار بر خانوادهها ایفا کنند.
شما عزیزان میتوانید با استخدام پرستار در منزل، روند مراقبت از عزیزانتان را تسهیل کنید تا دوره بهبودی این بیماری با آرامش بیشتری سپری شود. برای کسب اطلاعات بیشتر، با کارشناسان ما در مرکز پرستاری سفیر آرامش تماس بگیرید.
سوالات متداول
1. بیماری اس ام چه نوع بیماری است؟
ام اس نوعی بیماری خودایمنی و مزمن به حساب میآید که بدن به صورت اشتباهی به خودش حمله میکند و در هر فرد متفاوت بروز پیدا میکند.
2. با بیماران ام اس چگونه رفتار کنیم؟
در اولین مرحله اجازه دهید خود بیمار تمام نیازهای خود را برآورده کند زیرا این کار برای بیماری دارای فوایدی مانند فعالیت اعضای بدن و جلوگیری از کار افتادن آنها است. اگر بیمار درخواست کمک کند با آرامش و صبر زیاد این کار را برای او انجام دهید.
3. بیماران ام اس چه چیزهایی را باید رعایت کنند؟
بیماران مبتلا به ام اس باید ترک دخانیات، خواب کافی، تغذیه صحیح، دوری از گرمای شدید، دوری از هرگونه استرس و اضطراب و انجام فعالیت های ورزشی را در الویت برنامه زندگی خود قرار دهند.
4. خدمات رایگان برای بیماران ام اس تهران چیست؟
در تهران، برخی مراکز خیریه مانند آسایشگاه کهریزک بخشهایی از خدمات مراقبتی، توانبخشی و اجتماعی را با حداقل هزینه یا بهصورت رایگان به بیماران اماس ارائه میدهند.
5. آسایشگاه کهریزک بیماران ام اس چه خدماتی ارائه میدهد؟
آسایشگاه کهریزک، بهویژه شعبه استان البرز، خدمات روزانه و توانبخشی را به حدود ۸۷۰ بیمار اماس ارائه میدهد و بخش زیادی از این خدمات با یارانه و حمایتهای مردمی تأمین میشود.
6. مرکز نگهداری از بیماران ام اس در تهران کجاست؟
مرکز اصلی نگهداری بیماران اماس در تهران، آسایشگاه کهریزک است که خدمات شبانهروزی برای بیماران مزمن از جمله مبتلایان به اماس فراهم میکند و امکان بستری طولانیمدت نیز در آن وجود دارد.
