اوتیسم یا اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک وضعیت نورولوژیکی است که بر رشد اجتماعی، ارتباطی و رفتاری کودکان تأثیر میگذارد. نوزادانی که در طیف اوتیسم قرار میگیرند، معمولاً در مراحل اجتماعی، مهارتهای حرکتی و مهارتهای کلامی با تأخیر روبرو میشوند و واکنشهای عجیبی نسبت به موارد خاص نشان میدهند. آرام کردن این نوزادان ممکن است دشوار باشد و عکسالعمل آنها نسبت به شما و دیگران متفاوت به نظر برسد.
هرچه تشخیص زودتر انجام شود، بهتر است. این امر به شما اجازه میدهد تا زندگی خود و فرزندتان را آماده و برنامهریزی کنید تا او را تا حد ممکن به زندگی عادی هدایت کنید. بسیار مهم است که به مراحل مختلف رشد نوزاد دقت کنید. بسیاری از کودکان اوتیسم در سنین اولیه علائمی از خود نشان میدهند، اما این علائم چیست؟
بر اساس اطلاعات معتبر از منابع مانند Autism SA، به بررسی علائم اوتیسم در نوزادان و کودکان نوپا میپردازیم. همچنین، یک روش کاربری برای تشخیص زودهنگام، یعنی اپلیکیشن ASDetect، معرفی خواهد شد. توجه داشته باشید که هر نوزادی منحصربهفرد است و علائم ممکن است متفاوت باشد که پرستار بیمار که ممکن است برای نگهداری از این کودکان استخدام شوند باید در جریان این اطلاعات باشند. همیشه با پزشک متخصص کودک مشورت کنید.
اوتیسم و نوزادان
تشخیص زودهنگام اوتیسم گاهی دشوار است. اگرچه تشخیص رسمی معمولاً بین ۱۸ تا ۲۴ ماهگی انجام میشود، اما برخی علائم را میتوان از قبل از یکسالگی مشاهده کرد. کودکان در مراحل رشد خود مهارتها و رفتارهایی را میآموزند که سرعت آن در هر کودک متفاوت است. با این حال، اگر نوزاد شما در مقایسه با همسالانش تفاوتهای قابل توجهی نشان دهد، ممکن است نشانهای از اوتیسم باشد (هرچند عوامل دیگری نیز میتوانند مؤثر باشند).
بهعنوان والدین، مشاهده نقاط عطف رشد کودک هدیهای ویژه است. طیف وسیعی از عادات، مهارتها و کارها وجود دارد که کودک باید در سنی خاص انجام دهد. کودکان اوتیسم اغلب در چرخه رشد تأخیر دارند.
در سایت autismsa میخوانیم:
همه کودکان با رشد خود رفتارها و مهارتها را یاد میگیرند و سرعت این یادگیری به طور طبیعی از کودکی به کودک دیگر متفاوت است. با این حال، نقاط عطف رشدی خاصی وجود دارد که میتوان انتظار داشت نوزادان و کودکان نوپا در یک بازه زمانی متوسط یا معمولی به آنها برسند.
اگر نوزادی با سرعت بسیار متفاوتی رشد کند، یا در مقایسه با سایر نوزادان همسن، تفاوتهای قابل توجهی در نحوه رشد آنها وجود داشته باشد، این میتواند نشانهای از این باشد که ممکن است در طیف اوتیسم قرار داشته باشند.
علائم اوتیسم در نوزادان
این علائم بر اساس چکلیستهای استاندارد تهیه شدهاند و همه کودکان همه آنها را نشان نمیدهند. علائم ممکن است با گذشت زمان تغییر کنند یا واضحتر شوند.
علائم اولیه اوتیسم در نوزادان (۶ ماه تا یک سال)
در این دوره، نوزادان معمولاً شروع به نشان دادن تعاملات اجتماعی اولیه میکنند، مانند لبخند زدن به چهرهها یا دنبال کردن اشیاء با چشم. اما در نوزادان مشکوک به اوتیسم، ممکن است تأخیرهایی در این مهارتها مشاهده شود که برای والدین یا پرستار بچه میتواند نشانهای از چالشهای ارتباطی باشد.
- واکنش غیرمنتظره به چهرههای جدید
- لبخند زدن نادر در موقعیتهای اجتماعی
- تماس چشمی کم یا عدم آن
- دشواری در دنبال کردن اشیاء با چشم
- عدم پاسخ به شنیدن نام خود
- واکنش محدود یا عدم واکنش به صداهای بلند، یا عدم چرخاندن سر برای یافتن منبع صدا
- واکنش بیش از حد به برخی صداها
- عدم علاقه به بازیهای تعاملی مانند دالیموشک
- تقلید محدود از صداها و کلمات
- ژستهای محدود مانند اشاره به شیء مورد نظر یا دست تکان دادن
- تمایل به عدم تقلید از اقدامات دیگران
- عدم تمایل به لمس یا در آغوش گرفته شدن، یا عدم درخواست برای بلند شدن
- حرکات بدنی غیرعادی یا تکراری
علائم اولیه اوتیسم در کودکان نوپا تا ۲۴ ماه
در این مرحله، کودکان نوپا معمولاً مهارتهای کلامی و حرکتی بیشتری کسب میکنند و علاقه به تعامل با دیگران نشان میدهند. با این حال، کودکان در طیف اوتیسم ممکن است در گفتار و بازیهای اجتماعی تأخیر داشته باشند و رفتارهای تکراری بروز دهند.
- گفتار محدود یا عدم گفتار و تاخیر در گفتار
- راه رفتن فقط روی پنجه پا
- دشواری در پیروی از دستورات ساده کلامی
- ژستها و تقلید از اقدامات دیگران محدود
- علاقه شدید به اشیاء خاص، با نادیده گرفتن بقیه
- علاقه شدید به اشیاء یا مواد غیرمنتظره
- عدم تمایل به اشتراکگذاری اشیاء یا فعالیتهای مورد علاقه، یا جلب توجه دیگران
- انجام اقدامات تکراری مانند چیدن اشیاء در خطوط یا گروهها
علائم اولیه اوتیسم در کودکان کوچک تا ۳۶ ماه
تا سه سالگی، کودکان معمولاً مهارتهای پیچیدهتری مانند بازی خیالی و تعامل با همسالان را توسعه میدهند. در کودکان اوتیسم، حساسیتهای حسی و تمایل به روتینها ممکن است برجستهتر شود و منجر به چالشهایی در انطباق شود.
- گفتار محدود، یا از دست دادن کلمات قبلاً آموختهشده
- دشواری در پیروی از دستورات ساده کلامی
- علاقه کم به بازیهای خیالی مانند بازیهای تخیلی
- علاقه کم به کودکان دیگر
- تمایل به پیروی از روتینها و ناراحتی از تغییرات
- حساسیت شدید به دید، صدا، بو، مزه و سایر تجربیات حسی
حساسیت محدود یا عدم حساسیت به برخی تجربیات حسی مانند گرما، سرما، لمس، گرسنگی، تشنگی یا درد
fixation بر بازی با اسباببازیها، فعالیتها یا اقدامات خاص
اگر به اوتیسم مشکوک هستید چه کاری باید انجام دهید
مهم است که سریع اقدام کنید. در مرحله اول، خودتان را سرزنش نکنید، زیرا اوتیسم اغلب ریشههای ژنتیکی یا محیطی دارد و تقصیر والدین نیست. بلافاصله با پزشک کودک یا متخصص اطفال مشورت کنید تا ارزیابی اولیه انجام شود. پزشک ممکن است شما را به متخصصان مانند روانپزشک کودک، گفتاردرمانگر یا کاردرمانگر ارجاع دهد. تشخیص زودهنگام میتواند به مداخلات مؤثری مانند رفتاردرمانی، گفتاردرمانی و کاردرمانی منجر شود که نقش کلیدی در پیشرفت کودک دارند. همچنین، از ابزارهایی مانند اپلیکیشن ASDetect برای غربالگری اولیه استفاده کنید، اما این جایگزین تشخیص حرفهای نیست.
یک روش کاربری برای تشخیص اوتیسم: اپلیکیشن ASDetect
برای تشخیص زودهنگام، اپلیکیشن ASDetect یک ابزار رایگان و کاربرپسند است که توسط مرکز تحقیقات اوتیسم اولگا تنیسون در دانشگاه لا تروب استرالیا توسعه یافته است. این اپ برای والدین کودکان ۱۱ تا ۳۰ ماهه (تا ۲.۵ سال) طراحی شده و بیش از ۹۰,۰۰۰ بار دانلود شده است.
روش استفاده از اپلیکیشن
پس از ثبتنام، تاریخ تولد کودک را وارد کنید تا ارزیابی مناسب (برای ۱۲، ۱۸ یا ۲۴ ماه) انتخاب شود.
اپ سؤالاتی را با ویدیوهای مخصوص از کودکان اوتیستیک و غیراوتیستیک ارائه میدهد که نقاط عطف رشدی مانند تماس چشمی، نشان دادن اسباببازیها، بازی تخیلی، اشاره، پاسخ به نام، ژستها و تقلید را نشان میدهند.
به هر سؤال با “اغلب” یا “به ندرت” پاسخ دهید (ارزیابی ۲۰-۳۰ دقیقه طول میکشد).
نتایج نشاندهنده احتمال “بالا” یا “پایین” اوتیسم است و ایمیل جامعی ارسال میشود.
مزایا و قابلیتها
- دقت ۸۳ درصدی بر اساس مطالعات (۸۳% کودکان با احتمال بالا، تشخیص اوتیسم دریافت کردهاند).
- ویدیوهای آموزشی برای درک بهتر علائم.
- منابع اضافی مانند کتابچه “ترویج یادگیری اولیه کودک شما” و ویدیوهای “کمک در دستان شماست”.
- در دسترس به زبانهای انگلیسی، چینی ماندارین، اسلواکی و اسپانیایی.
- کمک به تشخیص زودهنگام برای دسترسی به حمایتهای بهتر و رسیدن کودک به پتانسیل کامل.
این اپ جایگزین تشخیص حرفهای نیست، اما راهنمایی عالی برای والدین است. برای دانلود، به وبسایت ASDetect مراجعه کنید.
ضرورتهای نگهداری از کودک اوتیسم
نگهداری از کودک اوتیسم نیازمند صبر، درک و رویکردهای خاص است تا کودک بتواند به پتانسیل کامل خود برسد. ابتدا علائم و نیازهای منحصربهفرد کودک را بشناسید و درمان را زود شروع کنید. ایجاد روتینهای ثابت و پیشبینیپذیر مهم است، زیرا کودکان اوتیسم اغلب از تغییرات ناراحت میشوند. ارتباط موثر را بیاموزید، مانند استفاده از تصاویر یا ژستها برای کمک به بیان نیازها. محیط را برای راحتی کودک تنظیم کنید، مثلاً کاهش محرکهای حسی مانند صداهای بلند. حمایت عاطفی ارائه دهید، مهارتهای اجتماعی را الگوبرداری کنید و از خدمات حرفهای مانند کاردرمانی برای استقلال بیشتر استفاده کنید. همچنین، مراقبت از سلامت خود به عنوان والدین ضروری است تا بتوانید حمایت مداوم ارائه دهید.
سوالات پرتکرار
اوتیسم چیست؟
اوتیسم یک اختلال نورولوژیکی است که بر تعاملات اجتماعی، ارتباط و رفتار تأثیر میگذارد و اغلب از سنین پایین ظاهر میشود.
علائم اولیه اوتیسم در نوزادان چیست؟
شامل عدم تماس چشمی، پاسخ ندادن به نام، تأخیر در گفتار و رفتارهای تکراری است، اما هر کودک متفاوت است.
آیا اوتیسم قابل درمان است؟
اوتیسم قابل درمان کامل نیست، اما مداخلات زودهنگام مانند گفتاردرمانی و رفتاردرمانی میتواند علائم را مدیریت کند و کیفیت زندگی را بهبود بخشد.
چگونه اوتیسم تشخیص داده میشود؟
از طریق ارزیابی رفتاری توسط متخصصان، بدون آزمایش بیولوژیکی، و اغلب از ۱۸ ماهگی شروع میشود، اما علائم زودتر قابل مشاهده است.
