قوانین همراه بیمار در بیمارستان موضوع سادهای نیست و تحت نظارت مقررات خاصی قرار دارد. در بسیاری از مواقع، بیمارانی که در مراکز درمانی بستری میشوند، نیاز به حضور یک همراه در کنار خود دارند. اما همراه بیمار نهتنها باید با روحیه و وضعیت سلامت بیمار هماهنگ باشد، بلکه رعایت چارچوبهای مشخصی که بیمارستانها تعیین کردهاند نیز ضروری است.
در مراکز خدماتی مانند سفیر آرامش که خدمات پرستاری و مراقبتی در منزل و بیمارستان ارائه میشود، درک دقیق این قوانین برای ارائه بهتر خدمات بسیار حیاتی است. بهخصوص زمانی که حضور پرستار بیمار بهطور همزمان با همراه انجام میشود، اطلاع از این مقررات برای جلوگیری از اختلال در روند درمان اهمیت دارد.
چرا قوانین همراه بیمار اهمیت دارد؟
حضور همراه بیمار ممکن است برای حمایت روحی، ارتباط با پزشکان، مراقبت فیزیکی و رفع نیازهای شخصی بیمار ضروری باشد. با این حال، بیمارستانها مکانهایی تخصصی و پرریسک هستند که نمیتوانند بدون ضوابط مشخص، اجازه ورود و اقامت افراد غیرپزشکی را بدهند. ازدحام بیش از حد در بخشهای بستری، افزایش احتمال آلودگی، اختلال در فرآیندهای درمانی و بروز تعارضات رفتاری از جمله دلایلی است که ضرورت تدوین مقررات دقیق برای حضور همراه را توجیه میکند.
در همین راستا، همراه بیمار تنها در صورت دریافت «کارت همراه بیمار» که از سوی واحد پذیرش بیمارستان صادر میشود، مجاز به ورود به بخشهای بستری است. این کارت باید همواره همراه فرد باشد، چراکه مأموران حراست بیمارستان موظفاند در تمام شیفتها نسبت به بررسی اعتبار آن اقدام کنند و از ورود افراد بدون کارت یا فاقد شرایط جلوگیری نمایند.
آشنایی با 10 تا از قوانین همراه بیمار در بیمارستان
در ادامه، ده مورد از مهمترین قوانین همراه بیمار در بیمارستانهای ایران را بررسی میکنیم که رعایت آنها از سوی همراهان کاملاً ضروری است:
۱. همراه باید از نظر جسمی و روانی سالم باشد
بسیاری از بیمارستانها حضور فرد سالم را بهعنوان همراه الزامی میدانند. همراه نباید بیماری واگیردار داشته باشد یا از نظر روانی دچار مشکل باشد، چراکه نهتنها به بیمار کمک نمیکند، بلکه ممکن است مشکلاتی نیز برای سایر بیماران ایجاد کند. این موضوع در مورد بیماران سرطانی یا افرادی با سیستم ایمنی ضعیف بسیار حیاتیتر است.
طبق اعلام رسمی انجمن سرطان آمریکا (American Cancer Society)
بیمارانی که تحت شیمیدرمانی قرار دارند یا بهدلایل مختلف سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیش از سایر افراد در معرض خطر عفونت هستند. حتی تماس با افراد ظاهراً سالم ولی دارای علائم خفیف سرماخوردگی یا ویروسهای رایج میتواند برای این بیماران بسیار خطرناک و در مواردی تهدیدکننده جان باشد. به همین دلیل، حضور همراه بیمار در چنین شرایطی باید با دقت بالا انتخاب شود و تنها افرادی که از سلامت کامل برخوردارند مجاز به ورود به بخشهای بستری این بیماران هستند.
۲. فقط یک همراه برای هر بیمار مجاز است
در اغلب بیمارستانهای ایران، تنها یک همراه رسمی برای هر بیمار پذیرفته میشود. در برخی مواقع ویژه مانند مراقبت از بیمار سرطانی یا بیماران ناتوان جسمی، ممکن است با هماهنگی پرسنل بیمارستان، همراه دوم نیز بهصورت موقت مجاز شود.
۳. اقامت شبانه همراه محدود به شرایط خاص است
در بسیاری از بخشها، بهخصوص بخشهای عمومی و زنان، همراه بیمار تنها در صورت داشتن مجوز کتبی از پزشک یا سوپروایزر اجازه اقامت شبانه دارد. بهویژه در مورد بیماران سرطانی که تحت شیمیدرمانی هستند، تنها همراهان همجنس بیمار اجازه حضور شبانه در اتاق را دارند. بهعنوان مثال، اگر بیمار زن باشد، همراهان مرد معمولاً اجازه اقامت شبانه ندارند. اما در موارد خاص، مانند حضور همسر یا پسر بیمار، معمولاً محدودیت کمتری وجود دارد و حضور آنها با هماهنگی و موافقت بیمارستان مجاز است. سایر بستگان مرد ممکن است بسته به شرایط خاص هر کیس و با اجازهی بیمارستان، اجازه اقامت داشته باشند.
۴. همراهان باید همجنس باشند در صورت اقامت چندنفره
اگر چند بیمار در یک اتاق بستری شدهاند و هر کدام همراه دارند، بیمارستانها معمولاً تأکید میکنند که همه همراهان حاضر در آن اتاق باید همجنس باشند. بنابراین، اگر بیمار زن است و دو همراه دارد، هر دو باید خانم باشند. این قانون برای حفظ حریم شخصی سایر بیماران نیز اعمال میشود.
۵. همراه حق مداخله در روند درمان را ندارد
هیچ همراهی اجازه ندارد در روند درمان مداخله کند. مواردی مانند پرسش مستقیم از پزشک درباره تصمیمات درمانی، تغییر در داروها یا اعمال سلیقه شخصی در روند تغذیه بیمار میتواند موجب اخطار یا حتی اخراج همراه از بیمارستان شود.
۶. ورود همراه به بخشهای ویژه ممنوع است
در بیمارستانهای ایران، حضور همراه بیمار در بخشهایی مانند ICU، CCU، NICU و بخشهای ویژه جراحی فقط در ساعات مشخص شده امکانپذیر است. همراه تنها در صورت داشتن کارت ملاقات و پس از ضدعفونی کامل اجازه ورود پیدا میکند.
۷. ثبتنام و دریافت کارت همراه الزامی است
همراه بیمار در بیمارستان باید در بدو ورود به بیمارستان به واحد پذیرش مراجعه کرده و کارت شناسایی همراه دریافت کند. بدون این کارت، دسترسی به بخشها یا اقامت در بیمارستان ممنوع است.
۸. همراه نباید موجب مزاحمت برای بیماران دیگر شود
تولید سروصدا، استفاده از تلفن همراه با صدای بلند، روشن کردن تلویزیون در ساعات استراحت یا اشغال فضای بیمارستان برای خواب از جمله مواردی است که خلاف مقررات محسوب میشود و در برخی بیمارستانها میتواند به اخراج همراه منجر شود.
۹. همراه باید اصول بهداشتی را رعایت کند
همراهان باید همواره از ماسک استفاده کنند، دستهای خود را بهطور مرتب ضدعفونی نمایند و از تماس مستقیم با زخمها، لولهها و تجهیزات پزشکی بیمار پرهیز کنند. رعایت بهداشت در محیط بیمارستان یک ضرورت است، نه انتخاب.
۱۰. همراه نمیتواند نقش پرستار را ایفا کند
اگر بیمار به مراقبت تخصصی نیاز دارد، حضور یک پرستار بیمار در بیمارستان ضروری است و همراه نمیتواند جایگزین آن باشد. مراقبتهایی مانند تزریق دارو، تعویض پانسمان، کنترل علائم حیاتی یا مراقبت از بیمار بیهوش و استفاده از لوله تغذیه، تنها باید توسط فرد آموزشدیده انجام شود.
وظایف بیمارستانها در اطلاعرسانی قوانین همراه
بیمارستانها موظف هستند قوانین همراهی را در ابتدای پذیرش بهصورت مکتوب یا شفاهی اعلام کنند. وجود تابلوهای راهنما، بروشورهای آموزشی و اطلاعرسانی شفاف از سوی کارکنان بخش، از جمله اقداماتی است که مانع از بروز سوءتفاهم میان همراهان و پرسنل میشود.
در بسیاری از بیمارستانهای دولتی ایران، واحدی بهنام «مدیریت خدمات همراهان» وجود دارد که وظیفه ثبتنام، بررسی شرایط همراه و رسیدگی به شکایات را بر عهده دارد.
همراه بیمار در بیمارستان یا مراقب؟ تفاوت در چیست؟
گاهی افراد نمیدانند چه تفاوتی میان یک «همراه» و یک «مراقب حرفهای» وجود دارد. همراه معمولاً یکی از اعضای خانواده است که از نظر قانونی اجازه حضور در کنار بیمار را دارد. اما مراقبت از بیمار سرطانی، بیمار سالمند یا ناتوان، نیاز به فردی آموزشدیده دارد.
در چنین شرایطی، حضور پرستار حرفهای از مراکزی مانند سفیر آرامش میتواند جایگزین امنتری برای همراه ناآشنا به امور درمانی باشد. پرستار میداند در مواجهه با درد ناگهانی، افت فشار یا واکنشهای دارویی چه باید بکند، در حالی که همراه بیمار ممکن است تنها نقش عاطفی داشته باشد.
نتیجهگیری
رعایت قوانین همراه بیمار در بیمارستان نهتنها به سلامت و آسایش خود بیمار کمک میکند، بلکه در بهبود روند درمان سایر بیماران و تسهیل کار پرسنل نیز نقش مهمی دارد. بسیاری از این قوانین بر اساس تجربهی سالها فعالیت در حوزه درمان طراحی شدهاند و هدف آنها چیزی جز حفظ آرامش، بهداشت و کارآمدی نیست.
اگر احساس میکنید توانایی همراهی کامل بیمار را ندارید یا شرایط لازم را ندارید، میتوانید از خدمات تخصصی مراکزی مانند سفیر آرامش استفاده کنید. استفاده از پرستار حرفهای در بیمارستان نهتنها باعث کاهش فشار بر خانواده میشود، بلکه ایمنی بیمار را نیز افزایش میدهد.
سوالات متداول
مقررات حضور همراه بیمار در بخشهای بستری چیست؟
حضور همراه در بخش بستری معمولاً محدود به یک نفر و در ساعات مشخصی است، مگر با اجازهی مسئول بخش.
قوانین بیمارستان برای همراه بیمار در آیسییو چیست؟
در آیسییو معمولاً اجازه حضور همراه داده نمیشود و ملاقات در زمانهای خاص با نظارت انجام میگیرد.
شرایط پذیرش همراه بیمار در مراکز درمانی ایران چگونه است؟
همراه باید از نظر جسمی سالم باشد، کارت شناسایی داشته باشد و مزاحم روند درمان نباشد.
چه محدودیتهایی برای حضور همراه بیمار در بیمارستان دولتی وجود دارد؟
ساعات حضور، جنسیت همراه و تعداد افراد همراه معمولاً توسط بیمارستان تعیین و محدود میشود.
حقوق و وظایف همراه بیمار در بیمارستان شامل چه مواردی است؟
همراه باید به مقررات بیمارستان احترام بگذارد، از دخالت در درمان پرهیز کند و از بیمار حمایت روانی داشته باشد.
بیمارستانها چه سیاستی درباره همراهان بیماران کرونایی دارند؟
همراهی بیماران کرونایی معمولاً ممنوع است و ارتباط تنها از طریق تماس تلفنی یا ویدئویی ممکن است.
آیا همراهی بیمار در ساعات غیراداری امکانپذیر است؟
حضور همراه در ساعات غیراداری فقط با مجوز پرسنل درمان یا مسئول بیمارستان مجاز است.
دستورالعمل وزارت بهداشت برای همراه بیمار چیست؟
وزارت بهداشت بر کنترل تعداد همراهان، حفظ بهداشت و جلوگیری از ازدحام تأکید دارد.
چه کسانی اجازه همراهی بیمار را دارند؟
معمولاً یکی از بستگان درجه یک که شرایط جسمی و روانی لازم را دارد میتواند همراه بیمار باشد.
نکات قانونی و اخلاقی برای همراه بیمار در مراکز درمانی چیست؟
رعایت حریم خصوصی بیماران، همکاری با پرسنل و خودداری از ضبط صدا یا تصویر از موارد مهم قانونی هستند.
