اختلالات خواب  Sleep Disorders  در افراد مسن نسبتاً شایع است. با افزایش سن، الگوهای خواب و عادات تغییر می کند. در نتیجه، ممکن است:

سالمند در به خواب رفتن مشکل داشته باشد
سالمند ساعت های کمتری بخوابد
سالمند اغلب در شب یا صبح زود از خواب بیدار شود
سالمند خواب با کیفیت کمتری داشته باشید
این شرایط می تواند منجر به نگرانی های سلامتی مانند افزایش خطر افتادن و خستگی در طول روز شود.

علل اختلالات خواب

بسیاری از افراد سالمند گزارش می دهند که برای داشتن یک استراحت و خواب شبانه خوب، در به خواب رفتن مشکل دارند.  در صورتی که سالمند دچار اختلالات خواب شده است بهترین گزینه مشورت با پزشک است . پزشک با بررسی شرایط سالمند و بسته به علت مشکل، ممکن است درمان هایی را برای او در نظر بگیرد که برای سودمند سالمند باشد .

چه چیزی باعث اختلالات خواب در افراد سالمند می شود؟

اختلالات اولیه خواب

اختلال اولیه خواب به این معنی است که دلیل پزشکی یا روانپزشکی دیگری وجود ندارد.

اختلالات اولیه خواب می تواند شامل موارد زیر باشد:

بی خوابی یا مشکل در به خواب رفتن، خواب ماندن یا خواب بی قرار
آپنه خواب، یا وقفه های کوتاه در تنفس در طول خواب
سندرم پای بیقرار (RLS)، یا نیاز شدید به حرکت دادن پاها در طول خواب
اختلال حرکت دوره ای اندام یا حرکت غیرارادی اندام ها در طول خواب
اختلالات خواب ریتم شبانه روزی یا اختلال در چرخه خواب و بیداری
اختلال رفتاری REM یا نمایش واضح رویاها در طول خواب

بی خوابی هم یک علامت و هم یک اختلال است. بر اساس مطالعات محققان  بیماری هایی مانند افسردگی، اضطراب و زوال عقل می تواند خطر ابتلا به اختلالات خواب، به ویژه بی خوابی را افزایش دهد.

بیماری های مرتبط با اختلالات خواب :

محققان به این نتیجه رسیده اند که سالمندانی که مشکل خواب داشتند بیشتر احتمال دارد بیماری هایی داشته باشند که بر کیفیت خواب آنها اثر می گذارد :

این بیماری ها عبارتند از:

بیماری پارکینسون
بیماری آلزایمر
درد مزمن مانند درد آرتریت
بیماری قلب و عروقی
مشکلات  عصبی
بیماری های گوارشی
بیماری های ریوی یا تنفسی
کنترل ضعیف مثانه

علایم اختلالات خواب

چه داروهایی باعث بروز اختلالات خواب در سالمندان می گردد

بسیاری از افراد مسن از داروهایی استفاده می کنند که می توانند خواب را مختل کند. این شامل:

دیورتیک ها برای فشار خون بالا یا گلوکوم
آنتی کولینرژیک برای مبتلایان به بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
داروهای ضد فشار خون برای فشار خون بالا
کورتیکواستروئیدها (پردنیزون) برای آرتریت روماتوئید

داروهای ضد افسردگی

مسدود کننده های H2 (Tagamet) برای بیماری ریفلاکس معده (GERD) یا زخم معده
لوودوپا برای بیماری پارکینسون
داروهای آدرنرژیک برای شرایط تهدید کننده زندگی مانند حملات آسم یا ایست قلبی

سایر ترکیباتی که باعث اختلال خواب می شوند :

کافئین، الکل و سیگار نیز ممکن است به مشکلات خواب کمک کنند.

اختلالات خواب چگونه تشخیص داده می شوند؟

برای تشخیص اختلالات خواب ، ابتدا پزشک در مورد علائم سالمند از او سوالاتی را می پرسد و  معاینه فیزیکی انجام می دهد. این کار برای جستجوی هر گونه مشکل اساسی در بدن سالمند است.

همچنین ممکن است پزشک از شما بخواهد که یک دفترچه یادداشت خواب را برای یک تا دو هفته تکمیل کنید تا در مورد الگوهای خواب خود بیشتر بدانید.

اگر پزشک مشکوک به اختلال خواب اولیه باشد، سالمند را برای پلی سومنوگرام یا مطالعه خواب به آزمایشگاه خواب می فرستد.

مطالعات اختلالات خواب

مطالعه خواب چیست ؟

مطالعه خواب معمولاً در شب و آزمایشگاه خواب انجام می شود. فرد سالمند باید بتواند مانند حالت عادی در خانه بخوابد. یک تکنسین سنسورهایی را روی بدن قرار می دهد تا موارد زیر را کنترل کند:

حرکت بدن
نفس كشيدن
خروپف یا صداهای دیگر
ضربان قلب
فعالیت مغز
همچنین ممکن است یک دستگاه انگشتی برای اندازه گیری اکسیژن خون به سالمند وصل شود. تکنسین سالمند را از طریق یک دوربین فیلمبرداری در اتاق تماشا می کند.

در صورت نیاز به کمک می تواند با سالمند صحبت کند. در طول خواب، دستگاه ها به طور مداوم اطلاعات بدن سالمند را روی یک نمودار ثبت می کنند. نهایتا پزشک از این نمودارها  برای تشخیص دلیل اختلال خواب استفاده می کند.

انواع روش های درمانی اختلالات خواب :

برای سالمندان، توصیه می شود ابتدا از درمان های غیردارویی مانند رفتار درمانی استفاده شود. این امر به این دلیل است که افراد مسن از قبل داروهای دیگری را برای بیماری های مزمن خود مصرف می کنند.

درمان می تواند بیش از شش هفته یا بیشتر انجام شود و شامل آموزش خواب، کنترل محرک ها و محدودیت زمانی در رختخواب باشد. یک کارآزمایی تصادفی‌سازی و کنترل‌شده  نشان داد که درمان شناختی رفتاری (CBT) تا حد زیادی کیفیت خواب افراد مبتلا به بی‌خوابی را بهبود می‌بخشد. این مطالعه نشان می‌دهد که CBT موثرتر است زیرا به جای ایجاد خواب مصنوعی، کیفیت خواب را هدف قرار می‌دهد.

روش های ایجاد عادات خوب خواب در سالمندان:

هر روز سر ساعت مشخصی به رختخواب رفتن و بیدار شدن
از تخت فقط برای خواب و رابطه جنسی استفاده کنید، نه فعالیت های دیگر مانند کار
انجام فعالیت های آرام، مانند مطالعه، قبل از خواب
اجتناب از نورهای خیلی روشن قبل از خواب
حفظ محیطی آرام و راحت در اتاق خواب
اجتناب از چرت زدن در طول روز

اگر پس از 20 دقیقه پس از ورود به رخت خواب در به خواب رفتن مشکل دارید، بهتر است قبل از رفتن به رختخواب از جای خود بلند شوید و کاری انجام دهید. خواب اجباری ممکن است به خواب رفتن را برای سالمند سخت تر کند.

اختلالات خواب و حمام گرم

روش های مدیریت اختلالات خواب در افراد سالمند:

  • عدم نوشیدن مایعات قبل از خواب
  • اجتناب از مصرف کافئین و الکل
  • غذا خوردن سه تا چهار ساعت قبل
  • رعایت زمان ثابت خواب
  • ورزش منظم، اما نه درست قبل از خواب
  • گرفتن حمام آب گرم برای استراحت

اگر این تغییرات کافی نباشد، پزشک ممکن است دارو را توصیه کند.

کدام داروها به درمان اختلالات خواب کمک می کنند؟

اگر سالمند بیماری های زمینه ای داشته باشد که خواب را مختل می کند، ممکن است پزشک داروهایی را برای رفع این مشکل تجویز کند. البته داروها نباید جایگزین عادات خوب خواب شوند.

ملاتونین

ملاتونین، یک هورمون مصنوعی است که به خواب سریع‌تر کمک می‌کند و چرخه خواب و بیداری سالمند را بازیابی می‌کند. متخصصان مصرف 0.1 تا 5 میلی گرم از این دارو را ، دو ساعت قبل از خواب برای چندین ماه توصیه می کنند. اما ملاتونین کیفیت خواب را بهبود نمی بخشد.

قرص های خواب آور و عوارض

داروهای خواب آور ممکن است به کاهش علائم اختلال خواب سالمند کمک کنند. بسته به علت بی خوابی، پزشک داروهایی را تجویز می کند که برای سالمند بهتر عمل می کنند و مدت زمان مصرف را برای بیمار مشخص می نماید.

مصرف قرص های خواب آور فقط به صورت کوتاه مدت توصیه می شود. این به معنای کمتر از دو تا سه هفته برای داروهای بنزودیازپین مانند تریازولام و تنها شش تا هشت هفته برای داروهای غیر بنزودیازپین (داروهای Z) مانند زولپیدم یا Ambien است.

فواید مصرف قرص های خواب آور:

برای استفاده کوتاه مدت برای تنظیم مجدد چرخه خواب مناسب هستند
برای یک خواب خوب شبانه مفید هستند
با مراقبت مناسب می تواند حداقل علائم ترک را داشته باشد

عوارض منفی قرص های خواب آور:

می تواند خطر زمین خوردن در سالمندان را افزایش دهد
می تواند باعث فعالیت های مرتبط با خواب مانند رانندگی در خواب شود
در صورت مصرف طولانی مدت ممکن است سالمند به دارو اعتیاد پیدا کند

استفاده طولانی مدت از قرص های خواب آور می تواند عوارضی را به خصوص در افراد مسن ایجاد کند. سایر عوارض جانبی رایج بنزودیازپین ها و داروهای Z عبارتند از:

سردرد
سرگیجه
حالت تهوع
خستگی
خواب آلودگی

هرگز در حین استفاده از قرص های خواب آور ار الکل استفاده نکنید .

درمان اختلالات خواب

سایر درمان های پزشکی اختلالات خواب کدامند ؟

سایر درمان های پزشکی عبارتند از:

دستگاه فشار مثبت راه هوایی (CPAP) برای درمان آپنه خواب
داروهای ضد افسردگی برای درمان بی خوابی
عوامل دوپامین برای سندرم پای بی قرار و اختلال حرکت دوره ای اندام
درمان جایگزینی آهن برای علائم پای بی قرار
داروهای خواب شامل آنتی هیستامین های بدون نسخه (OTC) هستند که باعث خواب آلودگی می شوند.

قبل از مصرف هر گونه داروی OTC با پزشک مشورت نمایید زیرا این داروها ممکن است با داروهایی که قبلاً مصرف می‌کنید تداخل منفی داشته باشند.

در افراد سالمند، اختلالات مداوم خواب می تواند منجر به نگرانی های بزرگتری مانند افسردگی و خطر زمین خوردن شود. اگر کیفیت خواب مسئله اصلی باشد، درمان های رفتاری ممکن است سودمندتر باشند.

این به معنای ایجاد عادات خوب خواب از طریق آموزش خواب، کنترل محرک ها و محدودیت زمانی در رختخواب است. مشاهده نتایج این تغییرات ممکن است تا شش هفته یا بیشتر طول بکشد.

اگر رفتار درمانی مؤثر نباشد، پزشک ممکن است دارو یا سایر درمان‌ها را تجویز کند. اما داروی خواب یک راه حل طولانی مدت برای درمان اختلالات خواب نیست. سالمند به مروز متوجه خواهد شد که بهترین راه برای داشتن خواب باکیفیت این است که عادات خواب خود را کنترل کند.

مرکز پرستاری سفیر آرامش با داشتن مجوز رسمی از وزارت بهداشت و سال ها تجربه در امر ارائه خدمات مراقبت و پرستاری در منزل آمادگی دارد با کادری مجرب و متخصص به صورت شبانه روزی در خدمت همشهریان گرامی باشد.

کادر مجرب این مرکز در قالب پرستار سالمند ، پرستار بیمار و پرستار کودک همواره با در نظر گرفتن آخرین استانداردهای خدمات مراقبتی و پرستاری به ارائه خدمت پرداخته و آسایش و امنیت عزیزان شما را اولویت اصلی خویش قرار داده است.

برای دریافت اطلاعات بیشتر تنها کافی است که با کارشناسان این مرکز تماس حاصل نموده و مشاوره رایگان دریافت نمایید.
هشدار! این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید.
لطفا به این مقاله امتیار دهید.

نوشتن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *