خدمات پرستاری و مراقبتی در منزل، برای بسیاری از خانوادهها به یک انتخاب منطقی و گاهی ضروری تبدیل شده است: سالمندی که نیاز به مراقبت روزانه دارد، بیماری که پس از ترخیص از بیمارستان به پانسمان و پیگیری علائم حیاتی نیازمند است، یا بیماری که بنا به شرایط جسمی و روحی، ترجیح میدهد درمان و مراقبت را در آرامش خانه ادامه دهد. در کنار همه مزایای این خدمات، یک پرسش همیشه تکرار میشود: آیا بیمه پرستاری در منزل را پوشش میدهد؟
پاسخ کوتاه و صریح این است: بیمههای پایه در ایران معمولاً خدمات پرستاری در منزل را پوشش نمیدهند، اما برخی بیمههای تکمیلی ممکن است برای بعضی خدمات درمانمحور و کوتاهمدت، آن هم بهصورت بازپرداخت و با ارائه مدارک، بخشی از هزینه را جبران کنند. این پوشش نه قطعی است، نه کامل و کاملاً به نوع خدمت، مفاد بیمهنامه و نظر کارشناس بیمه بستگی دارد. به بیان سادهتر، اگر منظور از خدمات پرستاری در منزل، نگهداری شبانه روزی سالمند یا مراقبتهای روزمره باشد، معمولاً نباید روی بیمه حساب کرد، اما اگر خدماتی مثل تزریقات، پانسمان، مراقبت بعد از ترخیص یا خدماتی با نسخه و گزارش پزشکی انجام شود، در برخی بیمههای تکمیلی «امکان بررسی برای بازپرداخت» وجود دارد.
منظور از «پرستاری در منزل» دقیقاً چیست؟
وقتی از «پرستاری در منزل» صحبت میکنیم، در واقع با یک مفهوم واحد و ساده روبهرو نیستیم، بلکه با طیفی از خدمات کاملاً متفاوت سر و کار داریم که از نظر ماهیت، هدف، سطح تخصص و حتی نگاه بیمهها به آنها تفاوت اساسی دارند. همین تفاوتهاست که باعث میشود برخی خدمات شانس بررسی بیمهای داشته باشند و برخی دیگر تقریباً همیشه خارج از تعهد تلقی شوند.
بهطور کلی، خدمات پرستاری در منزل را میتوان در دو دسته اصلی قرار داد:
۱) خدمات پرستاری و پزشکیِ کوتاهمدت و قابل مستندسازی
این گروه شامل خدماتی است که ماهیت آنها درمانی یا شبهدرمانی است و معمولاً میتوان آنها را با نسخه پزشک، گزارش پرستاری و مستندات بالینی مشخص و قابل پیگیری ارائه کرد. مثل:
- تزریقات، وصل سرم و دارودرمانی طبق دستور پزشک
- پانسمان زخم جراحی، زخم بستر یا زخمهای مزمن با ثبت گزارش
- کنترل و پایش علائم حیاتی (فشار خون، قند خون، علائم عمومی)
- مراقبتهای بعد از ترخیص از بیمارستان
- پیگیری روند درمان و گزارش وضعیت بیمار به پزشک معالج
ویژگی مشترک این دسته از خدمات این است که معمولاً مدتدار و مشخص هستند و بهصورت نامحدود یا دائمی ادامه پیدا نمیکنند. در عین حال، قابلیت مستندسازی دقیق دارند و میتوان آنها را با نسخه یا دستور پزشک، گزارش پرستاری و شرح شفاف خدمات ثبت و پیگیری کرد.
بنابراین بیمهها این نوع خدمات را از نظر ماهیت نزدیکتر به خدمات درمانی سرپایی میدانند تا مراقبتهای روزمره؛ موضوعی که باعث میشود در مقایسه با مراقبتهای بلندمدت، شانس بیشتری برای بررسی و بازپرداخت هزینه در بیمههای تکمیلی داشته باشند. به همین دلیل، در بسیاری از بیمههای تکمیلی، این گروه از خدمات هستند که بیشترین شانس بررسی برای بازپرداخت هزینه را دارند، البته باز هم نه بهصورت قطعی و نه بدون مدارک کامل.
۲) خدمات مراقبتیِ طولانیمدت و روزمره
در نقطه مقابل، بخشی از آنچه مردم بهطور عرفی «پرستاری در منزل» مینامند، در واقع مراقبت روزمره و حمایتی است، یعنی خدماتی که الزاماً ماهیت درمانی مستقیم ندارند، اما برای کیفیت زندگی بیمار یا سالمند حیاتیاند. مثل:
- نگهداری شبانه روزی سالمند یا بیمار
- کمک در تغذیه، جابهجایی، نشستن و برخاستن
- کمک در حمام، بهداشت فردی و امور روزمره
- همراهی در منزل یا بیرون از منزل
- مراقبتهای غیرپزشکیِ بلندمدت و مستمر
این نوع خدمات معمولاً بلندمدت و پیوستهاند، بهسختی در قالب «خدمت درمانی مشخص» تعریف میشوند و بیشتر جنبه حمایتی و مراقبتی دارند تا درمانی. به همین دلیل، از نگاه اغلب بیمهها – چه پایه و چه تکمیلی – این گروه از خدمات هزینه مراقبتی روزمره محسوب میشود و نه هزینه درمانی. در نتیجه، معمولاً خارج از تعهد بیمه قرار میگیرد یا سهم بسیار محدودی برای آن در نظر گرفته میشود.
چرا این تفکیک تا این حد مهم است؟
چون بسیاری از سوءتفاهمها دقیقاً از همینجا شروع میشود. خانوادهها «پرستاری در منزل» را یک مفهوم واحد میبینند، اما بیمهها آن را به دو دنیای کاملاً متفاوت تقسیم میکنند: خدمت درمانی قابل اندازهگیری و مستندسازی در برابر مراقبت روزمره و حمایتی بلندمدت.
در عمل، هرچه خدمتی به سمت گروه اول نزدیکتر باشد، شانس بررسی و بازپرداخت بیمهای آن بیشتر است و هرچه به گروه دوم نزدیک شود، احتمال رد شدن یا خارج از تعهد بودن آن بالاتر میرود. درک همین تفاوت ساده اما کلیدی به خانوادهها کمک میکند انتظار واقعبینانهتری از بیمه داشته باشند، خدمات را آگاهانهتر انتخاب کنند و اگر قرار است پروندهای به بیمه ارائه شود، آن را در مسیری قابل دفاع و مستند پیش ببرند.
بیمه پایه: واقعیت بازار ایران چیست؟
در تجربه غالب بازار و مطابق بسیاری از گزارشها و اظهارنظرهای حوزه پرستاری، چالش اصلی بیمههای پایه نه اصلِ پوشش درمان، بلکه محدود بودن این پوشش به چارچوب مراکز درمانی تعریفشده است. امروز بسیاری از خدمات بیمارستانی و سرپایی در مراکز دولتی و طرف قرارداد، بهصورت آنلاین و در همان ابتدای پذیرش توسط بیمههای پایهای مثل تأمین اجتماعی یا بیمه سلامت محاسبه و کسر میشود؛ موضوعی که نشان میدهد این بیمهها در حوزه «درمان در مرکز درمانی» سازوکار جاافتاده و فعالی دارند.
اما وقتی بحث به خدمات پرستاری و مراقبتی در منزل میرسد، تصویر متفاوت میشود. هرچند در سالهای اخیر صحبت از گسترش پوشش بیمهای به مراقبت در منزل در قالب طرحها، تعرفهها و بررسیهای سیاستی مطرح شده، اما این پوشش هنوز به شکلی ساده، شفاف، یکپارچه و قابل اتکا برای عموم مردم اجرایی نشده است. به همین دلیل برخلاف بیمارستانها، در خدمات پرستاری در منزل معمولاً امکان کسر هزینه از بیمه پایه وجود ندارد و مسیر مشخص و عمومی برای پرداخت مستقیم تعریف نشده است.
در نتیجه، اگر فردی فقط تحت پوشش بیمه پایه باشد، بهتر است با انتظار واقعبینانه تصمیمگیری کند: در اغلب موارد هزینه خدمات پرستاری در منزل ابتدا توسط خانواده پرداخت میشود و اگر قرار بر پیگیری بیمهای باشد، این موضوع معمولاً از مسیر بیمههای تکمیلی یا قراردادهای خاص سازمانی قابل بررسی است، نه از سازوکار رایج و روزمره بیمههای پایه.
بیمه تکمیلی: پوشش یعنی «بازپرداخت با مدارک»، نه الزاماً پرداخت مستقیم
بسیاری از بیمههای تکمیلی دو مسیر رایج دارند:
- پرداخت مستقیم در مراکز طرف قرارداد
- پرداخت غیرمستقیم (بازپرداخت/خسارت) وقتی مرکز طرف قرارداد نیست و بیمهشده پس از پرداخت هزینه، مدارک را برای دریافت خسارت ارائه میکند.
در خصوص خدمات پرستاری در منزل، چون در عمل همه مراکز ارائهدهنده خدمات «طرف قراردادِ مستقیم» با همه بیمهها نیستند، سناریوی رایج این است که:
- خانواده هزینه را پرداخت میکند
- از مرکز ارائهدهنده خدمات فاکتور رسمی و مدارک کامل میگیرد
- پرونده را برای بررسی به بیمه تکمیلی تحویل میدهد
- بیمه با توجه به شرایط بیمهنامه، سقفها، نوع خدمت و نظر کارشناس تصمیم میگیرد چه میزان بازپرداخت کند.
| نوع بیمه | آیا پوشش پرستاری در منزل دارد؟ | خدماتی که ممکن است بررسی شوند | خدماتی که معمولاً خارج از تعهد هستند | شیوه پرداخت |
|---|---|---|---|---|
| بیمههای پایه (تأمین اجتماعی، سلامت، نیروهای مسلح) | معمولاً خیر | در موارد خاص و محدود با نسخه پزشک (اغلب رد میشود) | پرستار شبانهروزی، مراقبت سالمند، نگهداری طولانیمدت | — |
| بیمههای تکمیلی | محدود و وابسته به قرارداد | تزریقات، پانسمان، مراقبت کوتاهمدت بعد از ترخیص، گاهی فیزیوتراپی | مراقبت ۲۴ ساعته، همراهی غیرپزشکی، مراقبت مزمن | بازپرداخت با مدارک |
| بیمههای خصوصی / قراردادهای سازمانی خاص | موردی | خدمات مشخص با سقف و شرایط تعریفشده | خدمات خارج از قرارداد | بازپرداخت یا پرداخت محدود |
کدام خدمات شانس بیشتری برای پذیرش و بازپرداخت بیمه دارند؟
با احتیاط و براساس الگوی رایج پروندهها، معمولاً این خدمات «شانس بررسی» بیشتری دارند (بهخصوص اگر نسخه پزشک و گزارش خدمت وجود داشته باشد):
- تزریقات، وصل سرم، پانسمان (خصوصاً پانسمان زخم جراحی یا زخمهایی که گزارش پزشکی دارند)
- کنترل علائم حیاتی، پایش وضعیت و پیگیری دارویی طبق دستور پزشک
- برخی خدمات توانبخشی/فیزیوتراپی در منزل (در صورت داشتن تجویز معتبر و شرایط بیمهنامه)
- مراقبتهای تسکینی در منزل (گاهی در قراردادهای خاص/بیمههای خاص قابل بررسی است، اما قطعی نیست)
این «شانس بیشتر» یعنی چه؟ یعنی بیمه احتمالاً این نوع خدمت را نزدیکتر به «خدمت درمانی قابل مستندسازی» میبیند، نه صرفاً مراقبت روزمره.
چه خدماتی معمولاً خارج از تعهد بیمه است؟
در اغلب بیمههای درمانی، چه پایه و چه تکمیلی، برخی خدمات پرستاری و مراقبتی بهصورت پیشفرض یا به دلیل ماهیتشان رد میشوند یا فقط سهم بسیار محدودی از هزینه آنها قابل پرداخت است. این موضوع لزوماً به «بی اهمیت بودن» این خدمات مربوط نیست، بلکه بیشتر به تفاوت نگاه بیمهها به درمان پزشکی در مقابل مراقبت روزمره و حمایتی برمیگردد.
مهمترین مواردی که معمولاً خارج از تعهد بیمهها قرار میگیرند عبارتاند از:
- نگهداری ۲۴ ساعته سالمند یا بیمار (مراقبت بلندمدت)
این نوع خدمات بهطور معمول ماهیتی دائمی و مستمر دارند و به یک دوره درمانی مشخص و محدود ختم نمیشوند. بیمهها این خدمات را هزینه «مراقبت طولانیمدت» تلقی میکنند، نه هزینه درمانی. به همین دلیل، حتی در بیمههای تکمیلی هم معمولاً یا بهطور کامل رد میشوند یا تنها در قالب کمکهزینهای بسیار محدود و استثنایی بررسی میگردند.
- همراهی غیرپزشکی روزانه و کمک در امور شخصی
خدماتی مانند انجام کارهای خانه، همراهی برای خرید یا بیرون رفتن، کمک در استحمام، لباس پوشیدن یا تغذیه در صورتی که مؤلفه درمانی مشخص، نسخه پزشک یا هدف بالینی تعریفشده نداشته باشند، از نگاه بیمهها «خدمت درمانی» محسوب نمیشوند. هرچند این خدمات برای کیفیت زندگی سالمند یا بیمار حیاتیاند، اما در چارچوب تعهدات رایج بیمههای درمانی قرار نمیگیرند.
- خدمات فاقد مستندات پزشکی و گزارش حرفهای
حتی اگر خدمتی واقعاً و بهدرستی انجام شده باشد، در نبود مدارک قابل استناد مثل نسخه پزشک، گزارش پرستاری، شرح دقیق خدمت و تاریخ انجام آن، بیمه معمولاً امکان بررسی و تأیید هزینه را ندارد. از نگاه بیمه چیزی که مستند و قابل راستیآزمایی نباشد، عملاً وجود حقوقی ندارد.
- خدمات ارائهشده توسط افراد یا مراکز فاقد مجوز
یکی از خطوط قرمز جدی بیمهها، استفاده از نیروها یا مراکز غیرمجاز است. حتی اگر کیفیت کار مناسب بوده یا خانواده از خدمت رضایت داشته باشد، بیمه ممکن است به دلیل نبود مجوز رسمی، نبود استانداردهای نظارتی و عدم امکان پیگیری حقوقی، کل پرونده را رد کند. این حساسیت هم برای جلوگیری از سوءاستفاده و هم برای حفظ ایمنی بیماران در نظر گرفته شده است.
چرا بیمه روی «مرکز مجاز» و «فاکتور رسمی» حساس است؟
یکی از نقاطی که هم به نفع بیمار است و هم به نفع بیمه و نظام سلامت، ساماندهی خدمات و جلوگیری از فعالیت مراکز غیرمجاز و پرستارنماهاست؛ موضوعی که در گزارشهای رسمی حوزه پرستاری هم پررنگ است. از طرف دیگر، آییننامهها و دستورالعملهای مرتبط با مراقبت در منزل، روی نقش مراکز دارای مجوز و ساختارمند تأکید دارند.
به زبان ساده، اگر قرار است بیمه هزینهای را بررسی کند، باید بتواند مطمئن شود:
- خدمت از مسیر درست ارائه شده،
- قابل مستندسازی است،
- امکان پیگیری و مسئولیتپذیری وجود دارد.
مدارک لازم برای پیگیری از بیمه تکمیلی چیست؟
مدارک دقیق ممکن است بین شرکتها و حتی بین طرحهای یک شرکت متفاوت باشد، اما معمولاً اینها پایههای پرونده هستند:
- دستور/نسخه پزشک (ترجیحاً با ذکر نوع خدمت و تعداد دفعات)
- گزارش پزشکی/پرستاری یا شرح خدمت انجامشده
- فاکتور رسمی (مهر و امضا، مشخصات مرکز، تاریخ، شرح خدمات)
- مدارک هویتی بیمهشده و اطلاعات بیمهنامه
- در برخی موارد، رسید پرداخت یا تأییدیه پرداخت
این منطق در فرآیندهای رایج بازپرداخت بیمه تکمیلی توضیح داده میشود که اول هزینه پرداخت میشود، سپس با ارائه مدارک، خسارت بررسی و بازپرداخت میگردد.
محدودیتهای رایج بیمه تکمیلی برای خدمات در منزل
حتی وقتی بیمه تکمیلی «اصلِ بررسی» را میپذیرد، محدودیتها معمولاً اینها هستند:
- سقف ریالی سالانه برای خدمات سرپایی یا خدمات خاص: حتی اگر اصلِ خدمت قابل بررسی باشد، بیمه فقط تا مبلغ مشخصی در سال تعهد دارد و مازاد آن بر عهده بیمهشده است.
- سقف تعداد دفعات یا جلسات برای برخی خدمات: بعضی خدمات فقط تا تعداد معینی جلسه یا نوبت در سال یا هر دوره درمانی پوشش داده میشوند و جلسات بیشتر معمولاً پذیرفته نمیشود.
- الزام تأیید پزشک معتمد یا کارشناس بیمه در بعضی پروندهها: در برخی موارد، بیمه پرداخت هزینه را منوط به بررسی و تأیید پزشکی یا کارشناسی خود میکند و بدون این تأیید، خسارت پرداخت نمیشود.
- استثنائات بیمهنامه: هر بیمهنامه فهرستی از خدمات خارج از تعهد دارد که حتی در صورت نیاز واقعی بیمار، ممکن است بهطور صریح از پوشش حذف شده باشند.
و این نکته مهم است که طبق قواعد و آییننامههای کلی حوزه بیمه درمان تکمیلی، پرداختها تابع مفاد بیمهنامه و مقررات مربوط است، یعنی متن قرارداد شما تعیینکننده است.
چطور شانس دریافت هزینه پرستاری در منزل از بیمه را بیشتر کنیم؟
اگر خانوادهای میخواهد «واقعاً» پیگیری کند و صرفاً امیدواری مبهم نداشته باشد، این چک لیست کمک میکند:
- قبل از شروع خدمات (اگر شرایط اجازه میدهد)
با بیمه تماس بگیرید و دقیق بپرسید:
-
- «کدام خدمات در منزل قابل بررسی است؟»
- «چه مدارکی لازم است؟»
- «آیا نیاز به تأیید قبل از شروع داریم؟»
- از مرکز دارای مجوز استفاده کنید
چون هم کیفیت خدمت مهم است، هم قابلیت پیگیری و مستندسازی. - نسخه پزشک و گزارش خدمت را جدی بگیرید
برای خدمات درمانمحور، نسخه/دستور پزشک میتواند مسیر پرونده را کاملاً تغییر دهد. - فاکتور رسمیِ دقیق بگیرید
شرح خدمت، تاریخ، تعداد دفعات، نام و مشخصات مرکز، همه و همه باید روشن باشد. - انتظار «پوشش کامل» نداشته باشید
واقعبینی باعث میشود تصمیمگیری مالی خانواده دقیقتر باشد و در صورت بازپرداخت، آن را «کمکهزینه» ببینید نه «تعهد قطعی».
تفاوت پوشش بیمه ای خدمات پرستاری در منزل ایران و خارج از کشور
در بسیاری از کشورها برای پاسخ به هزینههای فزایندهی سالمندی و مراقبتهای طولانیمدت، نوعی پوشش بیمهای مستقل با عنوان بیمه مراقبت بلندمدت (Long-Term Care Insurance یا LTCI) طراحی شده است؛ بیمهای که دقیقاً برای پوشش هزینههایی در نظر گرفته شده که نه «درمان حاد بیمارستانی» محسوب میشوند و نه در قالب خدمات کوتاهمدت پزشکی میگنجند.
بر اساس توضیحات منتشرشده در وبسایت رسمی انجمن بیمه مراقبت بلندمدت آمریکا
بیمه LTCI نوعی بیمه خصوصی است که در کشورهایی مانند آمریکا، انگلستان، کانادا و آلمان رواج دارد و هزینههای مرتبط با مراقبت طولانیمدت سالمندان و افراد نیازمند مراقبت را پوشش میدهد. این خدمات میتواند شامل مراقبت در منزل، نگهداری در خانه سالمندان، مراکز مراقبت روزانه و حتی کمک در انجام فعالیتهای روزمره مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن یا استحمام باشد.
نکته کلیدی اینجاست که در این کشورها هم مانند ایران، بیمههای پایه و دولتی معمولاً تمرکز خود را بر درمانهای پزشکی کوتاهمدت و خدمات بیمارستانی میگذارند و مسئولیت پوشش هزینههای مراقبتی بلندمدت را بهطور کامل بر عهده نمیگیرند. به همین دلیل، بیمههای LTC بهعنوان یک لایه مکمل اما تخصصی شکل گرفتهاند تا خانوادهها بتوانند بدون مصرف سریع پسانداز یا داراییهایشان، درباره نوع مراقبت (در منزل یا مرکز تخصصی) و محل آن انتخاب داشته باشند.
اما در ایران چنین ساختاری بهصورت سازمانیافته، فراگیر و شناختهشده وجود ندارد و نه در بیمههای پایه و نه در بیمههای تکمیلی رایج، معادلی مشخص برای بیمه مراقبت بلندمدت به معنای بینالمللی آن تعریف نشده است. همین خلأ ساختاری باعث شده که هزینههای نگهداری شبانهروزی سالمند یا مراقبتهای طولانیمدت در منزل، در اغلب موارد بهطور مستقیم بر عهده خانوادهها باشد و تنها در موارد محدود، آن هم در چارچوب خدمات درمانمحور کوتاهمدت، امکان استفاده از بیمههای تکمیلی وجود داشته باشد.
به بیان ساده، یکی از تفاوتهای اساسی ایران با بسیاری از کشورهای توسعهیافته در حوزه سالمندی و مراقبت این است که آنها برای «مراقبت» یک بیمه مستقل تعریف کردهاند، در حالی که در ایران هنوز بار اصلی این هزینهها خارج از نظام رسمی بیمه و بر دوش خانوادهها قرار دارد.
نقش سفیر آرامش در این میان چیست؟
در «سفیر آرامش»، نگاه ما به خدمات پرستاری در منزل فقط یک خدمت اجرایی نیست، بلکه مسیری امن و حرفهای برای مراقبت است؛ از انتخاب نیروی مناسب گرفته تا نظارت، پیگیری و ارائه مستندات لازم برای خانواده. اما اینجا یک اصل مهم را شفاف میگوییم:
سفیر آرامش بدون اینکه وعده قطعی بدهد، کمک میکند خانوادهها در صورت داشتن بیمه تکمیلی، بتوانند پروندهشان را با مدارک درست، فاکتور رسمی، گزارش خدمت و شفافیت در شرح خدمات در هنگام استخدام پرستار سالمند در منزل منظمتر، قابل دفاعتر و کاملتر ارائه کنند. این یعنی نه ادعای «قرارداد مستقیم» بدون پشتوانه و نه تحریک توقع غیرواقعی، بلکه راهی حرفهای و قابل اتکا تا اگر بیمه «قرار است» بررسی کند، پرونده ناقص نباشد.
جمعبندی
در نهایت میتوان گفت پاسخ دقیق به این پرسش که «آیا بیمه، پرستاری در منزل را پوشش میدهد؟» این است که بیمههای پایه در ایران معمولاً پوشش مستقیم و رایجی برای خدمات پرستاری در منزل ندارند و تمرکز آنها بیشتر بر درمان در مراکز درمانی است. در مقابل، برخی بیمههای تکمیلی ممکن است برای خدمات درمانمحور و قابل مستندسازی مانند تزریقات، پانسمان یا مراقبتهای کوتاهمدت بعد از ترخیص، آن هم در قالب بازپرداخت هزینه و پس از ارائه مدارک، پرونده را بررسی کرده و بخشی از هزینه را جبران کنند؛ موضوعی که کاملاً به مفاد بیمهنامه، سقف تعهدات و نظر کارشناس بیمه وابسته است. در این میان استفاده از مرکز مجاز، ارائه مستندات کامل، فاکتور رسمی، نسخه پزشک و شفافیت در شرح خدمات مهمترین عواملی هستند که میتوانند شانس پذیرش و پرداخت خسارت را افزایش دهند.
سوالات متداول
آیا بیمه تأمین اجتماعی هزینه پرستار در منزل را میدهد؟
در اغلب موارد، خیر به شکل مستقیم و رایج. اگر هم مورد خاصی مطرح شود، معمولاً نیازمند شرایط ویژه و مسیر اداری پیچیده است و تضمینی نیست. (واقعیت رایج بازار + گزارشهای حوزه سیاستگذاری نشان میدهد پوشش بیمهای پرستاری در منزل هنوز موضوعی در حال پیگیری است.)
آیا بیمه تکمیلی هزینه پرستار شبانهروزی سالمند را میپردازد؟
در بسیاری از طرحها، مراقبتهای شبانهروزی و بلندمدت معمولاً خارج از تعهد است یا سهم ناچیزی میگیرد. بهتر است آن را هزینه اصلی خانواده در نظر بگیرید و اگر بیمه بررسی کرد، بهعنوان کمکهزینه استقبال کنید.
اگر مرکز طرف قرارداد بیمه نباشد چه میشود؟
مدل رایج این است که هزینه پرداخت میشود و بعد با مدارک کامل برای بازپرداخت اقدام میشود.
