اختلال وسواسی جبری  Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) ، اختلالی است که شامل افکار سرزده ناخواسته و به دنبال آن احساس اضطراب ، عدم اطمینان و حتی وحشت است.

علل اختلال وسواسی جبری

همه ما اضطراب را تجربه کرده ایم، احساسی ناشی از ترس که پاسخ طبیعی بدن همه ما نسبت به استرس است و ممکن است در شرایط مختلفی، از جمله تصمیم گیری مهم ، آزمون ها، مصاحبه های کاری و سایر موقعیت ها بروز یابد.

اما در مورد اختلال OCD قضیه کاملا متفاوت است، در فردی که با اختلال اضطرابی مانند OCD زندگی می کند؛ این احساسات از بین نمی روند و اغلب به علائمی تبدیل می شوند که در صورت عدم درمان ، می توانند در روابط؛ عملکرد شغلی ، مدرسه و حتی عملکرد روزمره فرد، تداخل ایجاد کنند.
خوشبختانه تشخیص OCD با محدودیت همراه نبوده و بسیاری از افراد OCD خود را با موفقیت مدیریت می کنند و زندگی عادی و موفقی دارند.

OCD یا اختلال وسواسی جبری چیست؟

وسواس جبری، اختلالی است که شامل افکار سرزده ناخواسته و به دنبال آن احساس اضطراب ، عدم اطمینان و حتی وحشت است. این شرایط باعث می شود فرد در چرخه ی ای قرار گیرد که بر نحوه تفکر و رفتار او تأثیر می گذارد.

اختلال وسواسی جبری، فراتر از یک فکر یا رفتار وسواسی گاه به گاهی است. افراد مبتلا به OCD معمولاً روزانه با وسواس، اجبار یا هر دو دست و پنجه نرم می کنند. در صورت عدم رسیدگی، این مسائل می تواند بسیاری از جنبه های زندگی شخصی و شغلی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.

درک اختلال وسواسی جبری

اختلال وسواسی جبری ، احساسی سرزده و ناخواسته است که کنترل آن دشوار بوده و این افکار باعث پریشانی و اضطراب می شوند و معمولاً روی یک یا چند موضوع خاص متمرکز می شوند.

به عنوان مثال ، ممکن است فردی مبتلا به اختلال وسواس فکری درمورد میکروب ها و عفونت هایی که عامل بیماری زا هستند؛ همواره نگران است و از ترس ابتلا به بیماری؛ از انجام فعالیت های روزمره خود باز بماند.

این افکار و اجبارها نگران کننده است، حتی اگر فرد مبتلا به اختلال وسواس فکری متوجه شود که این فکر منطقی نیست ، باز هم ترس ، شک و احساسات منفی دیگری را برای وی ایجاد می کند.

وسواس زیاد وقت گیر است و انجام کارهای مهم روزمره را برای فرد دشوار می کند.نمونه های زیادی از وسواس وجود دارد که ممکن است افراد مبتلا به OCD را تحت تأثیر قرار دهد.

اختلال وسواسی جبری و آلودگی
وسواس آلودگی

ممکن است شخصی از تماس با مایعات بدن مانند ادرار یا مدفوع ترس داشته باشد. میکروب ها یا عوامل بیماری زایی، مانند آلاینده های محیطی، آزبست یا مواد شیمیایی خانگی باعث ترس واضطراب فرد می شود.

وسواس های مربوط به کمال گرایی

تمایلات به کمال گرایی می تواند شامل تمرکز دقیق بر موضوعی خاص می باشد. این گرایش ها معمولاً از تلاش برای کاهش اضطراب یا پریشانی ناشی از عدم اطمینان یا نتیجه ترس خاص ناشی می شود واز تمایل به کمال گرایی و عالی بودن همه مسائل منشا نمی گیرد.

وسواس مذهبی

این وسواس ها غالباً حول ترس از توهین به خدا، کفر یا وسواس در مسائل اخلاقی است. این نوع وسواس می تواند بر ایمان یا موارد اخلاقی فرد تمرکز کند.

سایر اختلالات وسواسی جبری

وسواس دیگر شامل نگرانی در مورد ابتلا به بیماری جسمی یا بیماری مانند سرطان یا آلزایمر است. ایده های خرافی درباره اعداد خوش شانس، اعداد بدشانس ، رنگ های خاص و موارد دیگر هم در این دسته قرار می گیرند.

تشخیص اختلال وسواسی جبری
نحوه تشخیص OCD

بسیاری از افراد در دوره ای از زندگی خود دچار افکار وسواسی یا رفتارهای اجباری می شوند. جهت تشخیص OCD، این وسواس باید به اندازه کافی مکرر و شدید باشد تا زندگی فرد را مختل کند. اگرچه برخی از علائم ممکن است بیشتر مورد بحث قرار گیرند ، مانند شستن دست، اما لازم به یادآوری است که OCD می تواند اشکال و اشکال مختلفی داشته باشد. OCD هر فرد به همان اندازه منحصر به فرد است.

هر شخصی که دچار یک وسواس فکری یا اجباری شود، OCD ندارد. به طور کلی، افراد مبتلا به اختلال وسواسی جبری:

• حداقل یک ساعت هر روز را به کار با وسواس یا اجبار اختصاص می دهند.
• به دلیل وسواس و اجبار، اختلال در زندگی روزمره و یا روابط را تجربه می کنند.
• نمی توانند افکار یا رفتارهای آنها را کنترل کنند، حتی اگر زندگی روزمره را به روشی منفی تحت تأثیر قرار دهند.
• هیچگاه از زندگی خود راضی و خوشنود نیستند.

علائم اختلال وسواسی جبری ممکن است همیشه ثابت نماند؛ برای برخی از افراد، ممکن است بسته به سطح استرس یا عوامل دیگر نوسان داشته باشند. افراد دیگر ممکن است با افزایش سن بهتر یا بدتر شوند.

برخی از افراد مبتلا به OCD از الکل یا داروهای دیگر برای خود درمانی و کاهش علائم خود استفاده می کنند.
همه رفتارهای تکراری اجباری نیستند. برای تعیین اینکه آیا رفتاری واقعاً اجباری است یا خیر ، به هدف و زمینه آن بیاندیشید.
به عنوان مثال ، مسواک زدن و شستن صورت (به روش غیرمعمول و وقت گیر) قبل از خواب هر دو یک رسم است، اما اگر به صورت تشریفاتی و در تلاش برای کاهش پریشانی انجام نشود اجباری نیست. یک فکر سرزده ناخواسته به همین ترتیب، اگر در کتابخانه کار می کنید، هشت ساعت صرف هر روز تنظیم کتاب اجباری نیست.

برای واجد شرایط بودن به عنوان یک اجبار، یک رفتار باید ناشی از تمایل فرد برای فرار از احساس ترس یا اضطراب باشد. در بیشتر موارد ، فرد ترجیح می دهد این کارها را انجام ندهد اما احساس می کند چاره دیگری ندارد.

مشکلات اختلال وسواسی جبری
بیشتر بزرگسالانی که OCD دارند تشخیص می دهند که افکار یا رفتارهای آنها غیرطبیعی است. با این حال ، ممکن است کودکان و حتی برخی از بزرگسالان از این مسئله آگاهی نداشته باشند. در این حالت ، ممکن است دوستان یا اعضای خانواده مداخله کنند تا فرد بتواند از او کمک بگیرد.

وسواس فکری عملی یا وسواس فکری عملی اختلالات اضطرابی عصبی است که باعث ایجاد افکار ناخواسته و سرزده در فرد می شود و باعث می شود وی مجبور به انجام فعالیتهای مکرر شود. این وسواس فکری یا انگیزه هایی غیرارادی و غیرقابل کنترل است که هر از چندگاهی در ذهن بیمار رخ می دهد. از طرف دیگر اجبارها، اعمال یا رفتاری تکراری هستند که بیمار برای رهایی از وسواس انجام می دهد.

بیماران OCD که هم از وسواس و هم از اجبار رنج می برند، اغلب به دلیل دلهره و نگرانی های ناشی از آن احساس پریشانی می کنند. بسیاری از نظریه های رفتاری نشان می دهد که اختلال وسواس فکری ناشی از نیاز به نگه داشتن افکار وسواسی ، با مقابله با آن با رفتار اجباری است.

مراقبت های پرستاری در اختلال وسواسی جبری

در انواعی از اختلالات شخصیت که وابستگی مفرط وجود دارند مداخلات پرستاری عبارتند از:
1-پرستار، بیمار را تشویق میکند تا مسئولیت های شخصی و اتخاذ تصمیمات مربوط به مراقبت از خود را به عنوان فردی مستقل انجام دهد. کارهایی را که بیمار انجام می دهد، مورد شناسایی و تحسین قرار میدهد.
2- برای رفتارهای بیمار که حاکی از عدم وابستگی است تقویت مثبت را فراهم میکند.
3- به بیمار در شناسایی جنبه های مثبت خود کمک میکند، و او را در جهت تغییر صفاتی که مورد قبول اجتماع نیست یاری می دهد.
4- – با بیمار به کاوش احساسات مربوط به ترس از ترک شدن می پردازد.
6- بیمار را تشویق می‌کند تا بر ترس از شکست، از طریق شرکت در فعالیت های درمانی و انجام کارهای تازه، غلبه کند.
7- بیمار را مطمئن میسازد که تنها نخواهد بود و بدین ترتیب اضطراب او را کاهش میدهد.
8- روش قاطعیت را به بیمار آموزش میدهد. این فنون موجب ارتقاء عزت نفس بیمار شده و استقلال او را توسعه می دهد.

درمان اختلال وسواسی جبری
چگونه اختلال وسواسی جبری را درمان کنیم؟

OCD از طریق داروها یا روان درمانی درمان می شود. بر اساس تشخیص OCD و ترجیح بیمار، پزشک تصمیم می گیرد که از کدام روش درمانی استفاده کند. گاهی اوقات ، پزشک ممکن است روان درمانی را همراه با دارو یا استفاده از روش های درمانی جایگزین پیشنهاد کند.

در ابتدا، پزشک معمولاً به بیمار توصیه می کند داروی ضد افسردگی تجویز شده مصرف کند تا سطح سروتونین افزایش یابد. پزشک ممکن است از CBT (درمان رفتاری شناختی) استفاده کند تا به بیمار کمک کند الگوها و وسواس را بیاموزد.

در طول درمان، به بیمار آموزش داده می شود تا با استفاده از ابزارهای آرام سازی با افکار وسواسی مقابله کند، تا رفتار اجباری کاهش یابد. بیمار به آرامی در معرض موقعیت یا موضوعی قرار می گیرد که از آن می ترسد و روش های جدیدی برای کنار آمدن با اضطراب به او آموزش داده می شود. درمان های جایگزین ممکن است نیاز به بستری شدن بیمار در بیمارستان روانپزشکی باشد.

مرکز پرستاری سفیر آرامش با داشتن مجوز رسمی از وزارت بهداشت و سال ها تجربه در امر ارائه خدمات مراقبت و پرستاری در منزل آمادگی دارد با کادری مجرب و متخصص به صورت شبانه روزی در خدمت همشهریان گرامی باشد.
کادر مجرب این مرکز در قالب پرستار سالمند ، پرستار بیمار و پرستار کودک همواره با در نظر گرفتن آخرین استانداردهای خدمات مراقبتی و پرستاری به ارائه خدمت پرداخته و آسایش و امنیت عزیزان شما را اولویت اصلی خویش قرار داده است.
برای دریافت اطلاعات بیشتر تنها کافی است که با کارشناسان این مرکز تماس حاصل نموده و مشاوره رایگان دریافت نمایید.
لطفا به این مقاله امتیار دهید.

نوشتن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *